İçindekiler
Arka plan
2009 RAA’ya (Registrar Accreditation Agreement – Kayıt Kuruluşu Akreditasyon Sözleşmesi) eklenen yeni hükümlerden biri, ICANN’in (Internet Corporation for Assigned Names and Numbers – İnternet Tahsisli Adlar ve Numaralar Kurumu) kayıt kuruluşlarıyla (registrar) istişare ederek alan adı sahiplerinin mevcut hak ve sorumluluklarını tanımlayan bir web sayfası hazırlamasını zorunlu kılmaktadır. Yayımlanan bu belge, GNSO Konseyi ile At-Large Danışma Komitesinin ortak çalışma grubundan alınan ilk görüşlerin ve ardından kayıt kuruluşlarıyla yapılan istişarelerin sonucudur; 2009 RAA kapsamında hâlihazırda mevcut olan alan adı sahibi hak ve sorumluluklarının “sade dille” yazılmış bir özetini sunar.
Giriş
Bu belge, Kayıt Kuruluşu Akreditasyon Sözleşmesi’nde (RAA) belirtilen Alan Adı Sahibi Hak ve Sorumluluklarına ilişkin hükümlerin, kayıt kuruluşlarının web sitelerinde yayımlanmak üzere hazırlanmış “sade dille” bir özetini sunmaktadır. Burada yer alan hükümlerin bir kısmı doğrudan alan adı sahiplerine atıfta bulunmasa da kayıt kuruluşu ile alan adı sahibi arasındaki ilişkinin anlaşılmasındaki olası önemleri nedeniyle bu hükümlere de yer verilmiştir. Bu belge ayrıca ICANN Mutabakat Politikaları (Consensus Policies) ve şartnamelerinden doğan alan adı sahibi hak ve sorumluluklarını, bu politika ve şartnameler RAA’ya dâhil edildiği ölçüde özetlemektedir. Bu belgedeki hüküm özetleri, RAA’da veya söz konusu şartname ya da politikalarda yer alan hükümlerin yerine geçmez ve bu hükümleri geçersiz kılmaz.
Önsöz
Bir alan adını kaydettirmek için Kayıtlı Ad Sahibinin (Registered Name Holder; alan adı sahibi veya registrant olarak da bilinir) ICANN tarafından akredite edilmiş bir kayıt kuruluşunun hizmetlerinden yararlanması gerekir. ICANN tarafından akredite edilmiş bir kayıt kuruluşu olabilmek için kayıt kuruluşunun, Kayıt Kuruluşu Akreditasyon Sözleşmesi veya RAA olarak anılan bir sözleşmeyi ICANN ile imzalaması gerekir. RAA, alan adı sahipleri için çeşitli hak ve sorumluluklar belirler; alan adı sahiplerinin ayrıca, kayıt kuruluşlarının uymayı kabul ettiği ayrı ICANN politika ve şartnamelerinde düzenlenen ek hak ve sorumlulukları da vardır. RAA ve ilgili politikalar, son derece özgül ve çoğu zaman hukuki bir terminolojiyle kaleme alınmıştır. Alan adı sahiplerinin bir alan adının kaydıyla birlikte gelen hak ve sorumlulukları daha iyi anlamalarına yardımcı olmak amacıyla bu hak ve sorumluluklar özetlenerek tek bir belgede sunulmaktadır. Burada sunulan özetler, RAA’da veya ilgili politika ve şartnamelerde yazılı olan asıl hükümlerin yerine geçmez ve bu hükümleri geçersiz kılmaz.
RAA’nın önemli hükümleri
RAA, ICANN ile kayıt kuruluşu arasında yapılmış bir sözleşme olduğundan, Kayıtlı Ad Sahibi de dâhil olmak üzere başka hiç kimse RAA’nın ihlal edildiği iddiasıyla ICANN’e veya kayıt kuruluşuna dava açamaz. Kayıt kuruluşları, alan adı sahiplerine ilgili herhangi bir TLD’ye (Top-Level Domain – üst düzey alan adı) diğer kayıt kuruluşlarına kıyasla daha ayrıcalıklı erişim sağlayabileceklerini iddia edemez. Kayıt kuruluşunun bazı yükümlülükleri, Kayıtlı Ad Sahiplerinin belirli sorumlulukları yerine getirmesine bağlıdır; bu durum özellikle kayıt ücretlerinin ödenmesi, gerekli veri unsurlarının kayıt kuruluşuna iletilmesi ve bu gerekli verilerin doğru biçimde iletilip zamanında güncellenmesi açısından geçerlidir. Kayıt kuruluşlarının ayrıca Kayıtlı Ad Sahiplerine bildirimde bulunması gereken belirli konular vardır; bunlar arasında kayıt süresinin sona ermesine ilişkin bildirimler, Kayıtlı Ad Sahibinin Kişisel Verilerinin kullanımı, gizlilik (privacy) veya vekil (proxy) kayıt hizmetleri aracılığıyla kaydedilen alan adlarına ait verilerin emanete (escrow) alınmasına ilişkin bildirimler ve kayıtlı adların geri alınmasına ilişkin ücretlerin yayımlanması yer alır.
Kayıt kuruluşunun kayıt merkezi işletmecilerine veri iletmesi
Kayıt kuruluşları, ilgili her TLD için o TLD altındaki her Kayıtlı Ada ilişkin belirli veri unsurlarını iletmek zorundadır: - Kaydedilen Kayıtlı Adın adı (3.2.1.1); - Kayıtlı Ad için birincil ad sunucusunun ve ikincil ad sunucusunun/sunucularının IP adresleri (3.2.1.2); - Bu ad sunucularının karşılık gelen adları (3.2.1.3); - Kayıt merkezi (registry) sistemi tarafından otomatik olarak oluşturulmuyorsa, kayıt kuruluşunun kimliği (3.2.1.4); - Kayıt merkezi sistemi tarafından otomatik olarak oluşturulmuyorsa, kaydın sona erme tarihi (3.2.1.5); ve - Kayıt Merkezi İşletmecisinin (Registry Operator) kendisine iletilmesini talep ettiği diğer tüm veriler (3.2.1.6). Kayıtlı Ad Sahiplerinin, kayıt kuruluşuna ad sunucularına ilişkin bilgileri sağlaması normalde zorunludur (3.2.1.2 – 3); ayrıca Madde 3.2.1.6 kapsamında Kayıtlı Ad Sahibinin sağlaması gereken ek veriler de olabilir. Kayıtlı Ad Sahibi bu veri unsurlarında bir güncelleme yaparsa, kayıt kuruluşunun bu güncellemeyi Kayıt Merkezi İşletmecisine iletmek için beş (5) günü vardır.
WHOIS verileri
Kayıt kuruluşlarının, kamuya açık ve ücretsiz sorgulanabilen etkileşimli bir web sayfası ile port 43 WHOIS hizmeti (alan adı kayıt bilgilerini sorgulama hizmeti) sunması zorunludur. RAA, bir sorguya yanıt olarak sağlanması gereken belirli veri unsurlarını belirler: - Kayıtlı Ad (3.3.1.1); - Kayıtlı Ad için birincil ad sunucusunun ve ikincil ad sunucusunun/sunucularının adları (3.3.1.2); - Kayıt kuruluşunun kimliği (kayıt kuruluşunun web sitesi aracılığıyla sağlanabilir) (3.3.1.3); - Kaydın ilk oluşturulma tarihi (3.3.1.4); - Kaydın sona erme tarihi (3.3.1.5); - Kayıtlı Ad Sahibinin adı ve posta adresi (3.3.1.6) - Kayıtlı Ad için teknik irtibat kişisinin adı, posta adresi, e-posta adresi, sesli telefon numarası ve (varsa) faks numarası (3.3.1.7); ve - Kayıtlı Ad için idari irtibat kişisinin adı, posta adresi, e-posta adresi, sesli telefon numarası ve (varsa) faks numarası (3.3.1.8). Bu veri unsurları genellikle WHOIS verileri olarak adlandırılır. Aşağıda açıklandığı üzere Kayıtlı Ad Sahipleri, bir Kayıtlı Ada ait WHOIS verilerindeki güncellemeleri kayıt kuruluşuna zamanında iletmekle yükümlüdür. Kayıt kuruluşu, güncellemeyi aldıktan sonra WHOIS verilerini “derhâl” güncellemelidir. Kayıt kuruluşları, kamuya açık sorgulama işlevinin sürdürülmesini dış kaynağa devredebilir. RAA, kayıt kuruluşlarının üçüncü taraflara WHOIS verilerine toplu erişim sağlamasına izin verir. Toplu erişim veya kamuya açık sorgulama işlevi aracılığıyla WHOIS verilerine erişim sağlarken kayıt kuruluşu, yüksek hacimli sorgular için erişimi kısıtlamak ya da pazarlama faaliyetleri ve toplu talepler de dâhil olmak üzere RAA’da belirtilen diğer WHOIS veri kullanım kısıtlamalarını uygulamak zorundadır. Kayıt kuruluşu kamuya açık sorgulama işlevini harici bir tarafa devrederse, port 43 hizmetini sağlayan her yükleniciden WHOIS verilerine erişim ve bu verilerin kullanımı konusunda aynı kısıtlamaları uygulamasını istemelidir.
Kayıtlı ad sahipleriyle iletişim
Kayıt kuruluşları, Kayıtlı Ad Sahipleriyle yapılan tüm iletişimlerin kayıtlarını ve Kayıt Merkezi İşletmecilerine sağlanan bilgilerin kayıtlarını tutmakla yükümlüdür.
Kayıtlı ad sahibi verilerinin emanete alınması
Kayıt kuruluşu, kendi akreditasyonu aracılığıyla kaydedilen tüm Kayıtlı Adlara ait tüm WHOIS verilerini ve Kayıt Merkezi İşletmecisine ilettiği tüm verileri içeren bir veri tabanı tutmakla yükümlüdür. Buna ek olarak kayıt kuruluşu, her Kayıtlı Ad için fatura irtibat kişisinin adını ve (varsa) posta adresini, e-posta adresini, sesli telefon numarasını ve faks numarasını da veri tabanına eklemelidir. Bazı durumlarda alan adı sahibi, kayıt kuruluşunun bir WHOIS sorgusunda erişime açtığı kişisel bilgilerin miktarını sınırlamayı tercih edebilir. Bunun için alan adı bir gizlilik hizmeti aracılığıyla kaydedilebilir (bu hizmet, alan adı sahibinin kimliğini belirleyen kişisel bilgileri gizlemesine olanak tanır ve çoğu zaman bu bilgilerin yerine gizlilik hizmetinin bilgilerini koyar). Müşteriler ayrıca alan adlarını bir vekil (proxy) hizmeti aracılığıyla kaydettirmeyi de tercih edebilir; bu durumda Kayıtlı Ad Sahibi vekil hizmetidir ve vekil hizmeti alan adının kullanım hakkını müşteriye lisanslar. Bu durumda Kayıtlı Ad Sahibi sıfatıyla vekil hizmetinin bilgileri, gerekli veri unsurlarının çoğunda veya tamamında yer alır. Bir Kayıtlı Ad gizlilik veya vekil kayıt hizmeti aracılığıyla kaydedildiğinde bu durum veri tabanına girilen bilgileri etkiler ve kayıt kuruluşu iki şeyden birini yapmak zorundadır: Kayıt kuruluşu ya (1) gizlilik veya vekil kaydı kullanılsa bile her kayıtla bağlantılı olarak müşterinin sağladığı adı ve posta adresini, e-posta adresini ve sesli telefon numarasını veri tabanına ekler; ya da (2) müşterinin gizlilik veya vekil kayıt hizmetini kullanmayı seçtiği anda, müşterinin verilerinin emanete alınmadığına dair bir bildirim gösterir. Müşterinin verileri emanete alınmadığında, yalnızca gizlilik veya vekil kayıt hizmetiyle ilişkili iletişim bilgileri emanete alınır. Müşterinin verileri emanete alınmamışsa ve veri tabanında yalnızca vekil veya gizlilik hizmetinin bilgileri tutuluyorsa, kayıt kuruluşunun veya kayıt merkezinin faaliyetini sürdürememesi durumunda gelecekteki bildirimler yalnızca veri tabanındaki iletişim bilgilerine gönderilebilir.
Kayıt kuruluşunun alan adı sahipleriyle ticari ilişkileri
RAA, kayıt kuruluşunun Kayıtlı Ad Sahipleriyle olan ilişkileri de dâhil olmak üzere ticari ilişkilerine pek çok gereklilik getirir. Kayıt kuruluşu, kayıt ücretinin ödeneceğine dair Kayıtlı Ad Sahibinden makul bir güvence almadan bir Kayıtlı Adı etkinleştiremez. RAA, Kayıtlı Ad Sahibi kaydın yenilenmesine onay vermemişse kayıt süresinin sonunda kayıt kuruluşunun alabileceği önlemleri belirler; bunlar arasında kayıt kuruluşunun kaydı mevcut kayıt süresinin sonunda iptal etmesi de yer alır. Kayıtlı Ad Sahibi yenilemeye onay vermemişse kayıt kuruluşu, Kayıtlı Adın kayıt süresinin bitiminden itibaren 45 gün içinde kayıt merkezi veri tabanından silinmesini sağlamalıdır. Kayıt kuruluşunun kaydı iptal etme hakkı ve alan adını silme yükümlülüğü mutlak değildir. RAA’nın 3.7.5.1. maddesi, var olmaları hâlinde kayıt kuruluşunun alan adını Kayıtlı Ad Sahibinin onayı olmadan da yenilemesine imkân tanıyan olası “hafifletici koşulların” bir listesini içerir. Bu koşullar, diğerlerinin yanı sıra Kayıtlı Adın bir UDRP (Uniform Domain-Name Dispute-Resolution Policy – Tek Tip Alan Adı Uyuşmazlık Çözüm Politikası) işlemine, mahkeme kararına, iflas sürecine veya fatura uyuşmazlığına konu olmasını kapsar. Kayıt kuruluşu, bir kaydı Kayıtlı Ad Sahibinin onayı olmadan yenileme gerekçelerinin kaydını tutmalıdır. Kayıt kuruluşları, her yeni alan adı sahibine kendi silme ve otomatik yenileme politikalarını bildirmek zorundadır. Kayıt sözleşmesinin süresi içinde kayıt kuruluşunun silme politikası değişirse kayıt kuruluşu, alan adı sahiplerini bu politika değişikliklerinden haberdar etmek için çaba göstermelidir. Silme ve otomatik yenileme politikalarının ayrıntıları, kayıt kuruluşunun alan adı kaydı ve yenilemesi için işlettiği her web sitesinde gösterilmelidir; kayıt kuruluşu ayrıca bu sitelerde, Geri Alma Ek Süresi (Redemption Grace Period; alan adının kayıt merkezinde “Silinmeyi Bekliyor” (Pending Delete) durumunda bulunduğu 30 günlük süre) boyunca bir alan adının geri alınması için talep edilecek ücreti de belirtmelidir.¹ Bir Kayıtlı Ad, kaydın silindiği veya süresinin dolduğu tarihte bir UDRP uyuşmazlığının konusuysa, UDRP şikâyetçisi alan adını yenileme (silinme durumunda ise geri yükleme) hakkına sahiptir. Şikâyetçi alan adını yeniler veya geri yüklerse kayıt kuruluşu, alan adını HOLD (askı) veya LOCK (kilit) durumuna almalı² ve WHOIS bilgilerini alan adının uyuşmazlık konusu olduğunu gösterecek şekilde değiştirmelidir. RAA’nın 3.7.5.7. maddesi ayrıca UDRP şikâyetinin karar verilmeden sona ermesi veya UDRP şikâyetinin alan adının asıl sahibi lehine sonuçlanması hâlinde, alan adının asıl sahibine alan adını geri alma veya yenileme hakkı tanır.
Kayıt kuruluşu/kayıtlı ad sahibi sözleşmesi
Kayıt kuruluşlarının tüm Kayıtlı Ad Sahipleriyle elektronik veya basılı kayıt sözleşmeleri yapması zorunludur. RAA’ya göre Kayıt Kuruluşu/Kayıtlı Ad Sahibi Sözleşmesi en azından aşağıdaki unsurları içermelidir (RAA’nın 3.7.7.1 – 12. maddelerinde belirtildiği şekilde): - Kayıtlı Ad Sahibi “doğru ve güvenilir iletişim bilgileri” sağlamalı ve kayıt süresi boyunca bu bilgileri “derhâl düzeltmeli ve güncellemelidir”. Gerekli bilgiler 3.7.7.1. maddede şu şekilde belirtilmiştir: “Kayıtlı Ad Sahibinin tam adı, posta adresi, e-posta adresi, sesli telefon numarası ve varsa faks numarası; bir kuruluş, dernek veya şirket olan Kayıtlı Ad Sahibi söz konusu olduğunda iletişim amacıyla yetkilendirilmiş kişinin adı; ve 3.3.1.2, 3.3.1.7 ve 3.3.1.8. alt maddelerinde listelenen veri unsurları.” - Kayıtlı Ad Sahibi kasıtlı olarak yanlış veya güvenilir olmayan bilgi verirse, bilgileri kasıtlı olarak derhâl güncellemezse veya kayıt kuruluşunun iletişim bilgilerinin doğruluğuna ilişkin sorularına on beş (15) günden uzun süre yanıt vermezse, Kayıtlı Ad Sahibi sözleşmeyi esaslı şekilde ihlal etmiş olur ve kayıt iptal edilebilir. - Kayıtlı Ad Sahibi olarak kim gösterilmişse tam iletişim bilgilerini sağlamalıdır ve kayıtlarda Kayıtlı Ad Sahibi o kişidir. Bazen bir Kayıtlı Ad Sahibi bir alan adını kaydettirip ardından alan adını başka bir kişinin kullanmasına izin verebilir (örneğin bir web tasarımcısının bir müşterisi için alan adı kaydettirmesi). Böyle bir durumda alan adını fiilen kullanan kişi Kayıt Kuruluşu/Kayıtlı Ad Sahibi Sözleşmesi’ni imzalamamışsa (RAA’da “üçüncü taraf” olarak anılır), Kayıtlı Ad Sahibi alan adının üçüncü tarafça haksız kullanımından sorumlu tutulabilir. Bu durum, Kayıtlı Ad Sahibine üçüncü tarafın alan adını kullanmasından kaynaklanan “dava edilebilir zarara ilişkin makul kanıt” sunulması hâlinde ortaya çıkar. Bu durumda Kayıtlı Ad Sahibi, kullanıcının kimliğini ve güncel iletişim bilgilerini açıklamadığı sürece “Kayıtlı Adın haksız kullanımından doğan zarar için sorumluluğu üstlenir”. - Kayıt kuruluşu, Kayıtlı Ad Sahibi tarafından sağlanan verileri nasıl kullanmayı amaçladığını ve Kayıtlı Ad Sahibinin verilerini kimlerin alacağını bildirmelidir. Kayıt kuruluşu ayrıca Kayıtlı Ad Sahiplerinin verilere nasıl erişip bunları nasıl güncelleyebileceğini de bildirmelidir. Bunlara ek olarak kayıt kuruluşu, Kayıtlı Ad Sahibinin kayıt kuruluşuna hangi veri unsurlarını sağlamak zorunda olduğunu ve hangi bilgilerin isteğe bağlı olarak sağlanabileceğini belirtmelidir. Kayıtlı Ad Sahibi, tüm bu veri işleme koşullarına onay vermelidir. - Kayıtlı Ad Sahibi, Kayıt Kuruluşu/Kayıtlı Ad Sahibi Sözleşmesi’ni imzalamamış herhangi bir kişi (yukarıda bahsedilen “üçüncü taraf”) adına kayıt kuruluşuna Kişisel Veri sağlarsa, Kayıtlı Ad Sahibi (1) bu üçüncü taraf kişilere kayıt kuruluşunun sağladığı veri işleme bildirimlerinin aynısını sağladığını ve (2) kayıt kuruluşunun veri işleme koşullarına ilişkin olarak üçüncü taraftan aynı onayları aldığını teyit etmelidir. - Kayıt kuruluşu, Kayıtlı Ad Sahibinin verilerini yalnızca yukarıda açıklanan veri işleme bildirimlerinde belirtildiği şekilde işleyebilir. - Kayıt kuruluşu, Kayıtlı Ad Sahibinin verilerini “kayba, kötüye kullanıma, yetkisiz erişime veya ifşaya, değiştirilmeye ya da imhaya” karşı korumak için makul önlemleri alacağını kabul etmelidir. - Kayıtlı Ad Sahipleri şu beyanda bulunmalıdır: “Kayıtlı Ad Sahibinin bilgisi ve inancı dâhilinde, ne Kayıtlı Adın kaydı ne de doğrudan veya dolaylı olarak kullanılma biçimi herhangi bir üçüncü tarafın yasal haklarını ihlal etmektedir.” Bu, Kayıtlı Ad Sahibinin kayıt kuruluşuna alan adının başkalarının yasal haklarını ihlal edecek şekilde kullanılmak üzere kaydedilmediğini beyan etmesi gerektiği anlamına gelir. Bu tür bir “ihlale” örnek olarak, Kayıtlı Ad Sahibi olmayan birine ait bir markayı veya telif hakkını ihlal eden bir alan adı kaydı gösterilebilir.³ - Kayıtlı adın kullanımıyla bağlantılı bir uyuşmazlık olması hâlinde Kayıtlı Ad Sahibi, en az iki yerden birindeki mahkemelerin yargı yetkisini kabul etmelidir: kayıt kuruluşunun bulunduğu yer (çoğu zaman web sitesinde veya Kayıt Kuruluşu/Kayıtlı Ad Sahibi Sözleşmesi’nde belirtilir) ya da “Kayıtlı Ad Sahibinin yerleşim yeri”. “Yerleşim yeri” hukuken özel bir anlamı olan bir kavramdır; ancak genellikle Kayıtlı Ad Sahibinin gerekli Kişisel Veriler kapsamında kayıt kuruluşuna bildirdiği konumdur. Yargı yetkisini kabul etmek, Kayıtlı Ad Sahibinin bu yerlerdeki mahkemelerin bu tür davalarda karar verme yetkisine sahip olduğunu kabul etmesi anlamına gelir.⁴ - Kayıtlı Ad Sahibi, kaydının 3.7.7.11. maddede belirtilen nedenlerle “askıya alınabileceğini, iptal edilebileceğini veya devredilebileceğini” kabul etmelidir. Bu nedenler şunları kapsar: ICANN tarafından kabul edilmiş bir şartname veya politikanın bunu gerektirmesi ya da bir kayıt kuruluşu veya kayıt merkezi prosedürünün bunu “kayıt kuruluşunun veya Kayıt Merkezi İşletmecisinin adın kaydı sırasında yaptığı hataları düzeltmek veya Kayıtlı Adla ilgili uyuşmazlıkları çözmek için” gerektirmesi. Örneğin UDRP, bir alan adı uyuşmazlığını inceleyen idari panelin bir alan adı kaydının askıya alınmasına, devredilmesine veya iptal edilmesine karar verebileceğini öngören, ICANN tarafından kabul edilmiş bir politikadır ve Kayıtlı Ad Sahibi bu olasılığı kabul etmek zorundadır. - Kayıtlı Ad Sahibi, “Kayıtlı Ad Sahibinin alan adı kaydından kaynaklanan veya bununla ilgili her türlü talep, zarar, yükümlülük, maliyet ve masrafa (makul avukatlık ücretleri ve masrafları dâhil) karşı Kayıt Merkezi İşletmecisini ve onun yöneticilerini, yetkililerini, çalışanlarını ve temsilcilerini tazmin edecek ve zarardan ari tutacaktır.” En basit ifadeyle bu, kayıtlı ada ait Kayıt Merkezi İşletmecisine (veya çalışanlarına vb.) Kayıtlı Ad Sahibinin alan adı kaydı nedeniyle dava açılması hâlinde Kayıtlı Ad Sahibinin, davaya karşı savunma için yapılan tüm ücret ve masrafları Kayıt Merkezi İşletmecisine ödeyeceği ve hükmedilen her türlü tazminat veya yükümlülüğü de karşılayacağı anlamına gelir. Bu “tazmin” yükümlülüğü yalnızca mahkeme davalarıyla sınırlı değildir.
İletişim bilgilerinin doğrulanması
Aşağıda daha ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, oluşturulabilecek ve kayıt kuruluşlarına uygulanacak şartname ve politikalar vardır. Bu şartname veya politikaların bazıları, kayıt kuruluşunun alan adı ilk kez kaydedildiğinde Kayıtlı Ad Sahibi tarafından sağlanan iletişim bilgilerini doğrulama yükümlülüğünü ele alabilir ve iletişim bilgilerinin düzenli aralıklarla yeniden doğrulanmasına ilişkin gereklilikler belirleyebilir. Kayıt kuruluşları ayrıca herhangi bir kişinin, bir Kayıtlı Ada ait iletişim bilgilerinin yanlış olduğunu kayıt kuruluşuna bildirmesi hâlinde iletişim bilgilerini doğrulamak için “makul adımlar” atmakla yükümlüdür. Kayıt kuruluşunun, hiç kimse tarafından bildirilmemiş olsa bile farkına vardığı iletişim bilgisi yanlışlıklarını düzeltmek için harekete geçme yükümlülüğü de vardır. Kayıt kuruluşu, geçerli bir e-posta ve posta adresi de dâhil olmak üzere kendisine ait doğru iletişim bilgilerini de güncel tutmalıdır. Bu iletişim bilgileri kayıt kuruluşunun web sitesinde yayımlanmalıdır.
Bayilik düzenlemeleri
RAA, üçüncü taraf bayilerle (reseller), yani kayıt kuruluşunun Kayıt Kuruluşu Hizmetlerini sunmak üzere sözleşme yaptığı kişi veya kuruluşlarla çalışan kayıt kuruluşlarına yükümlülükler getirir. RAA artık kayıt kuruluşlarının Kayıt Kuruluşu/Bayi Sözleşmelerine belirli unsurları dâhil etmesini zorunlu kılmaktadır; bunlar arasında şunlar yer alır: bayinin ICANN tarafından akredite edildiği yönünde beyanda bulunmasının yasaklanması; tüm bayi kayıt sözleşmelerinin, kayıt kuruluşunun kendi Kayıt Kuruluşu/Kayıtlı Ad Sahibi Sözleşmesi’ne dâhil etmesi gereken tüm hükümleri içermesinin zorunlu tutulması; kayıt kuruluşunun yayımlamakla yükümlü olduğu tüm ICANN web sitelerine yönelik tüm bağlantıların yayımlanmasının zorunlu tutulması; ve sponsor kayıt kuruluşunun belirtilmesi. Bayi ayrıca, bir müşterinin alan adı kaydı için bayinin gizlilik veya vekil kayıt hizmetini kullanması hâlinde aşağıdaki üç şeyden birini yapmasını sağlamakla yükümlüdür: (1) müşterinin kimlik ve iletişim bilgilerini kayıt kuruluşuna teslim etmek; (2) kimlik ve iletişim bilgilerini emanete (escrow) teslim etmek; veya (3) müşteriye, iletişim bilgilerinin emanete alınmadığına dair bir bildirim yayımlamak. RAA ayrıca kayıt kuruluşunun, zorunlu hükümlerden herhangi birini ihlal eden bir bayiye karşı uyum ve yaptırım işlemleri uygulamasını zorunlu kılar.
Diğer politikalar ve şartnameler
Geri Yüklenen Adların Doğruluğu Politikası (Restored Names Accuracy Policy) (http://www.icann.org/en/registrars/rnap.htm), bir kayıt kuruluşunun yanlış iletişim bilgisi sunulması veya kayıt kuruluşunun sorularına yanıt verilmemesi nedeniyle silinmiş bir alan adını (geri alma ek süresi içinden) geri yüklemesi hâlinde, alan adı sahibi güncel ve doğru WHOIS bilgilerini sağlayana kadar alan adının Kayıt Kuruluşu Askısı (Registrar Hold) durumuna alınmasını zorunlu kılar. RAA’nın, Kayıtlı Ad Sahibinin bilgisi dâhilinde alan adının kaydının veya kullanımının başkalarının yasal haklarını ihlal etmediğini beyan etmesi yönündeki gerekliliğine ek olarak, Tek Tip Alan Adı Uyuşmazlık Çözüm Politikası (“UDRP”) da aynı beyanın yapılmasını ve ayrıca alan adının hukuka aykırı bir amaçla kaydedilmediğine ve yürürlükteki herhangi bir yasayı ihlal edecek şekilde kullanılmayacağına dair beyanda bulunulmasını zorunlu kılar. UDRP ayrıca Kayıtlı Ad Sahiplerinin, UDRP kapsamındaki uyuşmazlıkların çözümü için zorunlu idari işlemlere tabi olmayı kabul etmesini şart koşar. UDRP’de açıklandığı şekliyle bu zorunlu idari işlemler, ICANN tarafından onaylanmış UDRP uyuşmazlık çözüm sağlayıcılarından birine (http://www.icann.org/en/dndr/udrp/approved-providers.htm adresinde listelenmiştir) başvurulan ve UDRP idari işlemlerine ilişkin tek tip Kurallara (http://www.icann.org/en/dndr/udrp/uniform-rules.htm adresinde yer almaktadır) uygun olarak yürütülen uyuşmazlıklardır. Zorunlu idari işlemlere tabi olma şartı, Kayıtlı Ad Sahiplerine aynı veya benzer davranış nedeniyle yargısal işlem başlatılamayacağı anlamına gelmez. RAA’da belirtilen yargı yetkisi gerekliliklerine benzer şekilde, zorunlu idari işleme tabi olma şartı, Kayıtlı Ad Sahibinin UDRP kapsamında usulüne uygun olarak getirilmiş bir uyuşmazlığı inceleme konusunda UDRP sağlayıcısının yetkisine itiraz edemeyeceği anlamına gelir. Kayıt Kuruluşları Arasında Kayıt Transferlerine İlişkin Politika (Policy on Transfers of Registrations between Registrars), Kayıtlı Ad Sahiplerinin alan adı kayıtlarını kayıt kuruluşları arasında transfer etme hakkına sahip olduğunu öngörür. Transfer politikası, kayıt kuruluşunun bir transfer talebine yanıt vermesi gereken süreye sınırlar getirir. Transfer hakkı mutlak değildir; transfer hakkına sınırlamalar getirebilecek ICANN ve kayıt merkezi politikaları vardır, bunlar arasında şunlar yer alır: bir alan adının ne zaman transfer edilebileceğine ilişkin sınırlamalar (oluşturulma veya önceki transfer tarihinden itibaren hesaplanır) ve Kayıtlı Ad Sahibinin kayıt kuruluşunun incelemesi için gerekli yetkilendirmeyi ve belgeleri sağlaması. Kayıtlı kayıt kuruluşu (Registrar of Record) bir transferi yalnızca aşağıdaki durumlarda reddedebilir: - Dolandırıcılık kanıtı bulunması - UDRP işlemi - Yetkili bir mahkeme tarafından verilmiş mahkeme kararı - Kayıtlı Ad Sahibinin veya İdari İrtibat Kişisinin kimliği konusunda makul bir uyuşmazlık bulunması - Alan adının süresi dolmuşsa önceki kayıt dönemi için, alan adının süresi henüz dolmamışsa önceki veya mevcut kayıt dönemleri için ödeme yapılmamış olması (kredi kartı ters ibraz işlemleri (charge-back) dâhil). Ancak bu durumların tümünde, transfer reddedilmeden önce alan adı kayıtlı kayıt kuruluşu tarafından “Kayıt Kuruluşu Askısı” (Registrar Hold) durumuna alınmalıdır. - Transfer İrtibat Kişisinin transfere açık ve yazılı itirazı (ör. e-posta, faks, basılı belge veya Transfer İrtibat Kişisinin açık rıza (opt-in) yoluyla açıkça ve gönüllü olarak itiraz ettiği diğer süreçler) - Alan adının hâlihazırda “kilit durumunda” (lock status) olması; ancak bu durumda kayıt kuruluşunun, Kayıtlı Ad Sahibinin kilit durumunu kaldırabilmesi için kolayca erişilebilir ve makul bir yol sağlaması gerekir. - Transferin, alan adına ait kayıt merkezi WHOIS kaydında gösterilen oluşturulma tarihinden itibaren 60 gün içinde talep edilmiş olması. - Alan adının transfer edilmesinin üzerinden 60 gün (veya belirlenecek daha kısa bir süre) geçmemiş olması (her iki kayıt kuruluşunun da kabul ettiği ve/veya uyuşmazlık çözüm sürecinde verilen bir kararın öngördüğü durumlarda asıl kayıt kuruluşuna geri transfer edilmesi hariç).
Notlar
1 Tipik bir gTLD (genel üst düzey alan adı) Kayıtlı Adının yaşam döngüsünün grafik gösterimi http://www.icann.org/en/registrars/gtld-lifecycle.htm adresinde yer almaktadır. Bu diyagram, alan adlarının süre bitimi sonrasındaki durumu hakkında daha fazla bilgi için başvurulabilecek yararlı bir kaynaktır. 2 Alan adı durumlarının, topluluk temelli İnternet taslağı Request for Comments (RFC) belgelerinden kaynaklanan resmî teknik adları vardır. Burada gerekli görülen durumlar kayıt kuruluşu tarafından belirlenir. Bir kayıt bu durumlardan birindeyken alan adı silinemez ve kayıt değiştirilemez. Herhangi bir değişiklik yapılabilmesi için kayıt kuruluşunun durumu değiştirmesi gerekir. 3 Başkalarının “yasal haklarını ihlal etmenin” başka pek çok olası yolu vardır; bir alan adının kaydının veya kullanımının başka birinin haklarını ihlal edebileceğinden endişe duyan olası Kayıtlı Ad Sahiplerinin bağımsız danışmanlık almaları tavsiye edilir. 4 Kayıtlı bir adın kullanımına ilişkin bir uyuşmazlık hakkında karar verebilecek başka yargı bölgeleri de olabilir; ancak bu ek yargı bölgeleri RAA’da belirtilmemiştir.
Kaynak
https://www.icann.org/resources/pages/responsibilities-2014-03-14-en
Bu belgeyle ilgili sorularınız için bize yazabilirsiniz.
Bize ulaşın